Әр адам туберкулезбен ауыруы мүмкін, оның әлеуметтік мәртебесі мен әл-ауқатына қарамастан.

Туберкулез бактериялары ауа арқылы тасымалданады. Олар миллиондаған бактериялары бар туберкулезбен ауыратын адамдардың өкпесінде өседі және көбейеді. Олардан жөтелгенде, түшкіргенде, сөйлескенде туберкулез бактериялары қоршаған ауаға шығарылады.

Алайда, туберкулез микобактериясын шығаратын науқаспен байланыста болғандардың бәрі бірдей жұқтыра бермейді.

Туберкулездің берілу ықтималдығы соғұрлым жоғары болады, науқас туберкулез қоздырғыштарын неғұрлым көп бөлсе және науқаспен ұзақ және тығыз байланыста болса .

Инфекцияның ең үлкен қаупі науқастың жақын ортасында отбасы мүшелері, достары, әріптестері бар.

Көптеген аурулар өте кеш анықталғандықтан ғана қауіпті болады. Сондықтан ерте медициналық көмекке жүгіну және емдеуді уақтылы бастау үшін туберкулездің алғашқы көріністерін білу өте маңызды. Тек осы факторлар туберкулезді тез қалпына келтіруге және емдеуге көмектеседі.

Әдетте, бастапқы инфекция ауа тамшылары арқылы пайда болады.

Туберкулездің ең маңызды ерте белгілері: ағзаның интоксикациясының жалпы белгілері, тез шаршағыштық, қақырықты шығарумен немесе шығармай жөтел (2 аптадан астам әлсіздік, шаршаудың жоғарылауы, дене салмағының төмендеуі, қақырықтағы қан қоспасы (қан түкіру), бозару, тәбеттің төмендеуі, дене температурасының жоғарылауы.

Аурудың алғашқы кезеңдерінде жөтел болмауы мүмкін, кейде науқастар мезгіл-мезгіл пайда болатын жөтелді байқайды.

Шамадан тыс терлеу жиі көрінісі. Туберкулезбен ауыратын науқастар көбінесе түнгі немесе таңертеңгі уақытта терлеудің жоғарылауын байқайды.

Салмақ жоғалту, тәбеттің төмендеуі, жөтел, дене температурасының жоғарылауы, әлсіздік, тез шаршағыштық, түнде терлеу, кеудедегі ауырсыну, қан түкіру сияқты белгілер туберкулездің негізгі белгілері екенін әрдайым есте ұстаған жөн.

Туберкулездің алдын алудың ең жақсы сенімді әдісі-бұл барлық туберкулезбен ауыратын науқастарды емдеудің толыққанды кешенді және ең бастысы үздіксіз курсын жүргізу.

Өйткені, туберкулезге қарсы препараттарды қабылдау науқас адамда бактериялардың бөлінуін тоқтатуды қамтамасыз етеді, сондықтан инфекцияның берілу процесі және айналадағы адамдарға жұқтыру тоқтатылады.

Ағзаның иммунитетінің төмендеуіне келесі факторлар ықпал етеді: жеткіліксіз тамақтану, қант диабеті, асқазан мен он екі елі ішектің ойық жарасы, өкпенің созылмалы қабыну ауруы, психикалық аурулар, Алкоголизм, нашақорлық, стресстік жағдайлар, АҚТҚ/ЖҚТБ, ревмотоидты артрит. Ауру-Крон, жаман әдеттерге араласу, жиі суық тиюге бейім. Өйткені, туберкулезге қарсы препараттарды қабылдау науқас адамда бактериялардың бөлінуін тоқтатуды қамтамасыз етеді, сондықтан инфекцияның берілу процесі және айналадағы адамдарға жұқтыру тоқтатылады.

Ағзаның иммунитетінің төмендеуіне келесі факторлар ықпал етеді: жеткіліксіз тамақтану, қант диабеті, асқазан мен он екі елі ішектің ойық жарасы, өкпенің созылмалы қабыну ауруы, психикалық аурулар, Алкоголизм, нашақорлық, стресстік жағдайлар, АҚТҚ/ЖҚТБ, ревмотоидты артрит. Ауру-Крон, жаман әдеттерге араласу, жиі суық тиюге бейім. Иммуносупрессивті терапия алатын гендік - инженерлік биологиялық препараттар

Ашықтану кезінде жеткіліксіз тамақтану кезінде, әсіресе диетада ақуыздар мен дәрумендер жеткіліксіз болған кезде, туберкулездің белсендірілуі жиі кездесетіні дәлелденді.

Есіңізде болсын, 2 аптадан астам жөтел-бұл өмір сүру нормасы емес, бұл патологиялық процесс, оны тексеру және емдеу қажет.

 Туберкулездің даму қаупі тобына мыналар жатады:

1) өкпенің созылмалы аурулары бар диспансерлік есепте тұрған адамдар.

2) қант диабеті.

3) алкоголизм

4) нашақорлық

5) АИТВ \ЖИТС.  

5) гормондық терапия алатын адамдар.

6) босанғаннан кейінгі кезеңдегі әйелдер  

7) 15-17 жас аралығындағы жасөспірімдер

8) туберкулезбен ауыратын адаммен байланыста болған адамдар.

Міндетті контингенттің негізгі топтары:

1. Медициналық және әлеуметтік қызметкерлер: медициналық ұйымдардың, медициналық - әлеуметтік мекемелердің, психикалық денсаулық орталықтарының персоналы.
2. Қызмет көрсету саласының қызметкерлері: білім беру, тамақтану, балаларға арналған сауықтыру мекемелерінің, қоғамдық тамақтану, сауда қызметкерлері. Коммуналдық-тұрмыстық қызмет көрсету.
3. Арнайы топтар: әскерге шақырылушылар, жоғары оқу орындары мен колледж студенттері.

4.Жасөспірімдер

Бұл адамдар тобы (жоғары тәуекел тобы және міндетті контингент, жыл сайын емханада флюорографиялық тексеруден өтуі керек (тіркеу бойынша)

15 жастан асқан балалар мен ересектер жыл сайын емханада флюорографиялық тексеруден өтуі керек (тіркеу бойынша).

Дәріс тақырыбын қорытындылай келе, туберкулезді сәтті емдеудің бір шарты ауруды ерте анықтау екенін айту керек. Ауруды ерте анықтау үшін туберкулезден сақ болу керек, жоғарыда аталған барлық белгілерді білу керек және егер олар өзіңізде болса, дереу дәрігермен кеңесу керек. Әр адам туберкулезбен ауыруы мүмкін, дегенмен бұл үкімнен алыс.

ӨЗІҢІЗДІ ТУБЕРКУЛЕЗДЕН ҚОРҒАҢЫЗ !

Дәрігер фтизиатр: Исюмбаева Ғалия Қабденқызы.